Kemalpaşa Mahallesi’ndeki Panagia Phaneromeni Ayazması, Ayvalık’ın merkezinde yer alan en ünlü ve en önemli dini yapıdır. Neo-klasik üslûpla ve yöresel malzeme olan sarımsak taşı ile inşa edilen Ayazma, bir dönem zeytinyağı fabrikası olarak kullanıldı, daha sonra atıl kaldı. Belediyemizin öncülüğünde başlatılan restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla, hem Ayvalık'ın tarihi dokusu hem ulusal kültür mirasımız adına çok önemli bir kazanım oldu.

Bu ‘müstesna’ yapıyı Ayvalık'a yeniden kazandırmak hepimizin göreviydi. Kentimizin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer aldığı bu süreçte, bu tip yapıların doğru değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Tarihi Ayazma bundan böyle de halka açık fonksiyonunu devam ettirecek; ‘faydalanılacak’ bir yer olacak. Kutsal su için gelen yabancıların, misafirlerin burayı gezmesi sağlanacak. Dahası, müzik dinletileri yapılacak, resim sergileri açılacak, mimari veya UNESCO gibi konularla ilgili toplantılar düzenlenebilecek. Kısacası, binayı 'işlev kazandırarak' ayakta tutacağız.

Tarihi ayazmanın Anıtlar Kurulu tarafından 2012 yılında onaylanan restorasyon projesini hazırlayan ve gerçekleşmesini sağlayan Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyeliğinden emekli ve Foça Kazıları Başkanı Prof. Dr. Ömer Özyiğit ile eşi arkeolog Suzan Özyiğit’e Ayvalık ve Ayvalıklılar adına teşekkür ediyorum.

Rahmi Gençer
Ayvalık Eski Belediye Başkanı 2014-2019

1949 yılında Ayvalık’ta doğdu. Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Arkeoloji Bölümü’nde Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal’ın danışmanlığında yaptı.

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Klasik Arkeoloji Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yaptı ve 2016 yılında emekli oldu. 1970 yılından bu yana pek çok arkeolojik kazıda görev yaptı. Bayraklı (Smyrna), Erythrai, Gryneion, Pergamon kazılarında çalıştı. 1989 yılından beri Foça’daki Antik Phokaia kazılarını yönetmektedir. Pişmiş toprak heykelcikler, antik dönem kiremitleri ve çatıları, Helenistik Dönem seramikleri, Pergamon, Erythrai ve Phokaia (Foça) kazıları üzerine bilimsel nitelikte pek çok yayını bulunuyor.

Yurt içinde ve dışında pek çok merkezde (Yunanistan’da Rodos, Mytilene, Hanya, Volos, Atina’da; İtalya’da Catanaia, Napoli, Taranto, Cozensa Üniversitelerinde; Fransa’da Aix-En-Provence ve Marsilya Üniversitesilerinde; İspanya’da Barselona ve Almanya’da Bochum Üniversitelerinde) bildiriler sunmuş, konferanslar ve ders vermiştir.

2010 yılında Ayvalık’ta Arkeolog – Mimar ve Restoratör Suzan ÖZYİĞİT tarafından kurulan Payanda Restorasyon, 2010 yılından bu yana restorasyon ve tefriş etkinliklerini sürdürmektedir. Kuruluşundan bugüne pek çok projeyi başarıyla tamamlayan Payanda, 2016 yılında Ayvalık Ayazması Restorasyonunu üstlenerek çalışmalara başlamıştır. Geniş bir ekiple çalışmaların sürdüğü restorasyonda alanında, Doç. Dr. Tuğcan GÜLER tasarım danışmanı, Uygur AKIN arkeolog ve restoratör, Naile CİMİT seramik sanatçısı, İbrahim ÇELİK taş ustası ve Salih SARUHAN duvar ustası olarak görev yapmıştır.